KONTENEROWE ABC - część 1

Geneza przewozów kontenerowych

Podstawowe pojęcia: kontener, TEU, UTI

Sposoby przewozu kontenerów - transport: morski, kolejowy, lądowy

Podział kontenerów ze względu na przeznaczenie i rozwiązania konstrukcyjne

Opis wybranych modeli kontenerów

Schematy wybranych kontenerów

GENEZA  PRZEWOZÓW  KONTENEROWYCH
Początki konteneryzowania ładunków w transporcie miały miejsce w USA i przypadły na lata, kiedy wąskim gardłem przewozów międzynarodowych stały się punkty przeładunkowe. W latach sześćdziesiątych, na skutek wysokiej koniunktury gospodarczej, rosła nieustannie masa towarów będących przedmiotem handlu zagranicznego. Punkty przeładunkowe, a zwłaszcza porty morskie, zaczęły odczuwać poważne trudności w zakresie szybkiego i sprawnego przeładunku. Dotyczyło to zarówno środków transportowych, których czas pobytu w punktach przeładunkowych ulegał coraz większemu wydłużeniu, jak i ładunków, które były w coraz dłuższym czasie dostarczane do miejsc przeznaczenia.
Aby ograniczyć ogromną masę małych, drobnych partii ładunkowych, wymagających kosztochłonnych i czasochłonnych manipulacji przeładunkowo-składowych, wymyślono koncepcję tworzenia z nich dużych jednostek ładunkowych, pozwalających na przyspieszenie i uproszczenie tych operacji. Ucieleśnieniem tych koncepcji stały się kontenery, początkowo eksploatowane w relacjach "port-port", a później coraz powszechniej, także w relacjach "dom-dom". Podążając za przewozami morskimi konteneryzacja poczęła również rozwijać się w transporcie lądowym.

W Europie kontenery pojawiły się w latach sześćdziesiątych - w kwietniu 1966 r. przypłynął z USA do Europy s/s Fairland, przywożąc na pokładzie 226 kontenerów. Armatorem statku był amerykański przewoźnik Sea-Land, pionier zastosowania kontenerów w międzynarodowym transporcie morskim, który do dnia dzisiejszego jest jednym z największych armatorów uprawiających żeglugę kontenerową. Od tego czasu również w Europie trwa proces konteneryzacji jednostek ładunkowych.

PODSTAWOWE  POJĘCIA
W 1968 roku Komitet Techniczny 104 Międzynarodowej Organizacji Standaryzacyjnej (International Standardization Organization - ISO) opracował definicję kontenera.

KONTENER jest to urządzenie transportowe:

• o trwałym charakterze, wystarczająco wytrzymałe, aby nadawało się do wielokrotnego użycia
• o specjalnej konstrukcji, ułatwiającej przewóz towarów jednym lub wieloma środkami transportu, bez przeładowywania towaru
• wyposażone w urządzenia, które zapewniają łatwość mocowania oraz manipulacji - zwłaszcza podczas przeładunku z jednego środka transportu na drugi
• skonstruowane w sposób pozwalający na łatwy załadunek i rozładunek towarów
  

W tym samym roku znormalizowano parametry techniczne kontenerów w skali światowej, kładąc główny nacisk na: normalizację ich wymiarów, określenie maksymalnej masy brutto, sprecyzowanie konstrukcji kontenerów oraz ich wytrzymałości a także oznakowania.

Ze względy na wymiary zewnętrzne kontenery dzielimy na:

ft - stopa, stopy (ang. foot, feet) - miara długości, 1ft = 30,48cm
in - cal (ang. inch) - miara długości, 1in = 2,54cm

U w a g a : długość kontenera 40ft dobrano tak, by zmieścić na/pod nim 2 kontenery 20ft przy zachowaniu 3-calowego odstępu. Ponadto wprowadzono pojęcia:
TEU (Twenty-feet Equivalent Unit) - jednostka miary odpowiadająca pojemności jednego kontenera 20-stopowego
UTI (Unités de Transport Intermodal) - intermodalne jednostki transportowe do których zaliczamy kontenery, nadwozia wymienne i naczepy

SPOSOBY  PRZEWOZU  KONTENERÓW
Kontenery, ze względu na swe wymiary i właściwości konstrukcyjne, wymagają odpowiednio przystosowanych do ich przewozu środków transportowych, zapewniających szybki załadunek i wyładunek oraz bezpieczny ich przewóz.

1. TRANSPORT MORSKI
W żegludze morskiej występują konstrukcje statków częściowo lub wyłącznie przystosowane do przewozów znormalizowanych kontenerów. I są to:

• Kontenerowce - załadunek na statek odbywa się pionowo ("lo-lo", czyli lift on-lift off), Obecnie pojawiły się kontenerowce "lo-lo" mogące zabierać jednorazowo od 2,5 do 7 tys. TEU, a nawet takie, które zabierają do 6 tys. TEU.
• Semikontenerowce - są to statki częściowo przystosowane do przewozów kontenerów. Obsługują one linie o mniejszej ilości skonteneryzowanej masy ładunkowej.
• Rorowce - są to statki o poziomym systemie przeładunkowym ("ro-ro", czyli roll on-roll off), których znaczną część przewożonych ładunków stanowią kontenery.
  
  

2. TRANSPORT KOLEJOWY
W transporcie kolejowym do przewozów kontenerów służą specjalne wagony kontenerowe i wagony-platformy. Wagon kontenerowy nie ma podłogi, ścian bocznych ani dachu, jest to jedynie stalowa konstrukcja ramowa oparta na 2 lub 4 osiach, wyposażona w odpowiednią liczbę czopów do mocowania kontenera. Wagon-platforma posiada dodatkowo drewnianą podłogę.
W USA w latach 80. pojawiła się ciekawa innowacja polegająca na załadunku dwóch warstw kontenerów na specjalnie skonstruowane wagony.

3. TRANSPORT LĄDOWY
Charakterystyczną cechą taboru samochodowego do przewozów kontenerów jest to, że jednostka transportowa składa się z dwóch części - ciągnika siodłowego i naczepy kontenerowej. Naczepa kontenerowa jest specjalną, stalową konstrukcją ramową, składającą się z dwóch dźwigarów podłużnych i dwóch lub trzech poprzecznych umieszczoną na trzech osiach. na końcach dźwigarów poprzecznych są gniazda z czopami. Międzynarodowe ustalenia drogowe ograniczają liczbę kontenerów przewożonych naczepami do 2 TEU.

KONTENEROWE ABC - część 2